Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych Rzeczypospolitej Polskiej

Streszczenia – XXXVI Konferencja Szkoleniowa SDSiZ RP 2026

PRELEKCJE

Małgorzata Rosalska – „Doradztwo zawodowe wobec zmiany: nowe trendy, tematy badań i wyzwania praktyki”

Katarzyna Chromińska korespondent SDSiZ RP przy IAVEG – „Doradztwo zawodowe nie ma granic – co daje nam współpraca międzynarodowa”

Co zmienia się w europejskim i światowym doradztwie zawodowym? Czego możemy się wzajemnie od siebie nauczyć? Co z tych zmian możemy przenieść do codziennej pracy doradcy? Wystąpienie poświęcone będzie zmianom we współczesnym doradztwie zawodowym w Europie i na świecie – wpływowi sztucznej inteligencji, dynamicznego rynku pracy, nowych modeli kariery i idei uczenia się przez całe życie. Punktem wyjścia będzie międzynarodowa wymiana doświadczeń: czego możemy nauczyć się od innych krajów i co polskie doradztwo może wnieść do tej dyskusji. Wystąpienie pokaże również, jak światowe trendy przekładać na codzienną pracę doradcy, wzmacniając sprawczość i samodzielność klienta.

Marlena Pujsza-Kunikowska, Harmonia Życia ,ambasadorka Europass i Euroguidance w FRSE „Jak wzmacniać ludzi, by odważniej wybierali swoją drogę. Doradztwo kariery jako proces budowania zasobów i sprawczości”

Podczas prezentacji porozmawiamy o tym, czym właściwie są nasze zasoby i dlaczego mają tak ogromne znaczenie w budowaniu własnej drogi zawodowej i życiowej. Zatrzymamy się przy tym, co każdy z nas już ma — swoich mocnych stronach, umiejętnościach, doświadczeniach, wartościach, talentach, wiedzy i potencjale. Będziemy szukać odpowiedzi na pytanie, jak odkrywać zasoby, których sami w sobie jeszcze nie dostrzegamy. Porozmawiamy o samoświadomości i o tym, jak lepiej rozumieć siebie, swoje potrzeby, możliwości oraz kierunki rozwoju. O tym, że każdy ma inną perspektywę.
Pokażę, jak nazywanie własnych zasobów pomaga budować większą pewność siebie i poczucie sprawczości. Przyjrzymy się również wartościom — temu, co jest dla nas naprawdę ważne i jak mogą one stać się kompasem w podejmowaniu decyzji zawodowych.
Zastanowimy się, jak przekładać to, co mamy w sobie, na język rynku pracy i pokazywać swoją wartość w sposób autentyczny.
Przyjrzymy się też temu, jak doświadczenia z życia, pracy, edukacji, pasji czy działalności społecznej mogą stać się ważnymi zasobami zawodowymi.
Pokażę również, jak korzystać z narzędzi i możliwości, które wspierają człowieka w poznawaniu siebie i planowaniu kariery.
Wykorzystamy w tym kontekście zasoby Europass i Euroguidance, które mogą być pomocne w świadomym budowaniu własnej ścieżki edukacyjnej i zawodowej.

Joanna Minta/ Lilla Jaroń – „Holistyczny Model Całożyciowego Poradnictwa Zawodowego”

Aleksandra Berezowska-Ciołek, Izabela Kachlicka– „Moja kariera 2.0 – rozwój zawodowy w erze Lifelong Learning”
Coraz częściej sukces zawodowy nie zależy od jednorazowego wyboru zawodu, lecz od umiejętności świadomego zarządzania własną karierą.  W idei lifelong learning każda zdobyta umiejętność, doświadczenie czy nowa wiedza stają się inwestycją w przyszłość. Edukacja karierowa nie przygotowuje więc jedynie do wyboru szkoły lub zawodu, ale do aktywnego i odpowiedzialnego kształtowania własnej ścieżki rozwoju w zmieniającym się świecie. „Moja kariera 2.0 – rozwój zawodowy w erze lifelong learning” to prelekcja poświęcona wyzwaniom współczesnego rynku pracy oraz roli edukacji karierowej w przygotowaniu młodych ludzi do świadomego planowania przyszłości. Uczestnicy poznają aktualne trendy zawodowe, ideę uczenia się przez całe życie oraz znaczenie ciągłego rozwoju kompetencji w budowaniu satysfakcjonującej kariery.

Karolina Domagalska-Nowak – „Narzędzia wspierające rozwój oparte na autorefleksji w edukacji zawodowej uczniów szkół średnich”
Współczesny rynek pracy zmienia się bardzo szybko, a ścieżki kariery stają się coraz mniej przewidywalne. Dlatego młodzi ludzie potrzebują umiejętności świadomego kierowania własnym rozwojem. Ważnym wsparciem w tym procesie jest autorefleksja, która pomaga lepiej rozumieć swoje doświadczenia, mocne strony, wartości i zainteresowania. Celem prezentacji jest przedstawienie narzędzi wspierających autorefleksję w edukacji kariery. Narzędzia te, zaczerpnięte m.in. z coachingu, biznesu i edukacji, pomagają wyciągać wnioski z doświadczeń oraz podejmować decyzje w sytuacjach niepewności. Prezentacja pokazuje, jak można wspierać młodych ludzi w bardziej świadomym planowaniu swojej przyszłości zawodowej.

dr Mirosław Żurek, dr Tomasz Kupidura – Twoja przyszłość – zacznij działać już dziś – dobre praktyki z doradztwa zawodowego
Jak sprawić, aby doradztwo zawodowe nie kończyło się na przekazywaniu uczniom informacji o zawodach, szkołach i kierunkach kształcenia, ale prowadziło do rzeczywistego poznawania świata pracy, zdobywania doświadczeń i podejmowania bardziej świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych? Podczas wystąpienia przedstawione zostaną dobre praktyki wypracowane w projekcie „Twoja przyszłość – zacznij działać już dziś” (Nr FEWP.10.01-IZ.00-0055/24). Ich wspólnym mianownikiem jest aktywne włączanie młodych ludzi w proces poznawania zawodów i planowania własnej przyszłości – poprzez warsztaty, wizyty studyjne, targi edukacyjne, spotkania z pracodawcami i praktykami oraz bezpośredni kontakt z rzeczywistym środowiskiem pracy. Jednym z przykładów jest przygotowanie uczniów do świadomego uczestnictwa w targach edukacyjnych. Zamiast biernego zbierania ulotek młodzież określa własne cele, przygotowuje pytania do wystawców, uczy się wyszukiwania użytecznych informacji i tworzy własny plan działania. W zastosowanych rozwiązaniach ważną rolę odgrywają samoocena przygotowania, pytania skłaniające do refleksji oraz samodzielne formułowanie przez uczniów sposobu wykorzystania wydarzenia do planowania swojej przyszłości. Drugim obszarem dobrych praktyk są wizyty studyjne i uczenie się poprzez doświadczenie. Uczniowie poznają rzeczywiste technologie, stanowiska pracy, przedsiębiorstwa i środowiska zawodowe, rozmawiają z ekspertami oraz analizują, w jaki sposób obserwowane rozwiązania odnoszą się do ich własnych zainteresowań i planów. Istotnym elementem jest facylitacja procesu uczenia się – zadawanie pytań pogłębiających, moderowanie rozmów z praktykami oraz wskazywanie związków między technologiami, zawodami, kompetencjami i zmianami zachodzącymi na rynku pracy. Uzupełnieniem tych dobrych praktyk będą Branżowe Centra Umiejętności. BCU tworzą kolejną przestrzeń, w której doradztwo zawodowe może wyjść poza szkolną salę – uczniowie mogą poznawać nowoczesne technologie, rzeczywiste stanowiska pracy, zawody i kwalifikacje oraz konfrontować własne wyobrażenia z praktyką zawodową. W materiałach projektowych BCU przedstawiane są właśnie jako miejsca wykorzystujące sprzęt i rozwiązania zbliżone do stosowanych w przedsiębiorstwach oraz umożliwiające uczenie się na realnych stanowiskach. Wystąpienie będzie miało przede wszystkim charakter praktyczny. Jego celem będzie pokazanie rozwiązań, które doradca zawodowy lub nauczyciel może wykorzystać w swojej pracy – od przygotowania młodzieży do wizyty u pracodawcy lub udziału w targach, poprzez prowadzenie aktywizujących zajęć i rozmów z uczniami, aż po wykorzystanie potencjału Branżowych Centrów Umiejętności jako partnerów szkoły w poznawaniu zawodów i współczesnego rynku pracy. Uzupełnieniem prezentacji będzie krótka informacja o nowym projekcie dotyczącym modernizacji opisów informacji o zawodach, którego rezultaty mogą w przyszłości wspierać doradców zawodowych, nauczycieli, uczniów i rodziców w dostępie do aktualnej i wiarygodnej informacji zawodoznawczej.

Dominik Zasada – Badania z udziałem przedsiębiorców jako pomoc w pracy doradczej z uczniem

Obserwatorium Gospodarki i Rynku Pracy Aglomeracji Poznańskiej działające jako zespół w ramach Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży w Poznaniu w 2026 roku zrealizowało piątą edycję projektu badawczego pn.  „Potrzeby kadrowe przedsiębiorców aglomeracji poznańskiej na tle kierunków społeczno-gospodarczego rozwoju regionu. Diagnoza, prognoza, monitoring”. Wyniki poprzedniej edycji zostały wykorzystane do przygotowania zajęć dla uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych, w których uczestniczyło łącznie 1940 osób (rok szkolny 2023/2024). Podczas konferencji zostaną zaprezentowane zarówno wyniki tegorocznego badania, jak również sposób w jaki wyniki poprzednie zostały przełożone na formę przystępną dla uczniów. Przykład ten może posłużyć zarówno jako inspiracja, jak i przyczynek do dyskusji o szerszym zakresie.

WARSZTATY:

Anna Sarczyńska – „Kuferek Kreatywnego Doradcy”
Object-Based Learning czyli warsztatowe podejście, w którym punktem wyjścia do uczenia się jest konkretny przedmiot, a uczestnik poprzez obserwację, działanie, interpretację i rozmowę dochodzi do własnych wniosków. W praktyce oznacza to pracę bardziej doświadczeniową i angażującą, ponieważ uczestnik najpierw spotyka się z czymś namacalnym, a dopiero później przechodzi do refleksji, decyzji i planowania kolejnych kroków. W doradztwie zawodowym ta metoda daje szczególnie dużo możliwości, ponieważ pozwala bezpiecznie poruszać tematy związane z wyborem ścieżki, wartościami, zasobami, trudnościami, zmianą i gotowością do działania. Podczas warsztatu metodycznego „Kuferek Kreatywnego Doradcy” pokażemy, jak wykorzystywać OBL w pracy doradczej tak, aby przedmiot stawał się początkiem dobrze poprowadzonego procesu. Może być krótkim energizerem, który ożywia grupę i wprowadza ją w temat, ale może też stać się osią całego ćwiczenia, prowadzącego uczestników od pierwszego skojarzenia do konkretnego wniosku. Będziemy przyglądać się temu, jak określać cel aktywności, jak formułować instrukcję, jak prowadzić rozmowę po doświadczeniu oraz jak domykać ćwiczenie tak, aby uczestnik wychodził z niego z praktyczną refleksją. Warsztaty będą poprowadzone z perspektywy trenera, doradcy zawodowego i coacha. Uczestnicy zobaczą, jak metoda OBL może wzbogacić zajęcia, warsztaty i konsultacje, szczególnie wtedy, gdy grupa potrzebuje większego zaangażowania, bezpiecznego wejścia w temat albo bardziej obrazowego sposobu rozmowy o przyszłości.

Agnieszka Sip – „Narzędzia pracy z osobami z niepełnosprawnościami”
Spotkanie nastawione na praktyczne przedstawienie metod diagnostyczno-edukacyjnych w doradztwie zawodowym. Uczestnicy zapoznają się narzędziem PrediSTest, który w oparciu o teorię inteligencji wielorakich Gardnera pozwala wielowymiarowo i bez użycia klasycznych, barierowych testów odkrywać naturalny potencjał oraz predyspozycje zawodowe. W programie przewidziano również prezentację angażujących narzędzi aktywizujących: ćwiczenia „Moje zainteresowania” z użyciem piktogramów, idealnego do pracy z osobami o ograniczonych możliwościach komunikacyjnych oraz „Domina zawodowego”, które poprzez łączenie postaci z narzędziami pracy w przyjazny sposób przybliża świat zawodów. Warsztat pokaże doradcom, jak za pomocą prostych, wizualnych rozwiązań skutecznie prowadzić partnerski dialog, omijać bariery lękowe oraz budować poczucie sprawczości u osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.

Agnieszka Sip – „Sztuczna inteligencja w poradnictwie kariery„
Warsztat pokazujący, jak zaawansowane funkcje modeli językowych mogą wesprzeć doradców w nowoczesnej diagnozie zasobów klienta. Uczestnicy dowiedzą się, jak w codziennej pracy wykorzystać unikalne możliwości systemów takich jak ChatGPT z jego trybem głębokiego rozumowania (deep thinking) i modelami GPT, Gemini z trybem gemów oraz uczenia oraz Perplexity dedykowane do inteligentnego wyszukiwania informacji. W programie przewidziano również prezentację narzędzia NotebookLM, która pozwala na błyskawiczne przekształcanie dokumentów w interaktywne quizy oraz automatyczne podsumowania wideo i audio. Dodatkowo doradcy dowiedzą się jak tworzyć estetyczne prezentacje w programie Gamma, ebooki w Designrr, a także czym są awatary AI w HeyGen oraz synteza mowy ElevenLabs.